Các Sai Lầm Khi Sử Dụng Fibonacci Retracement
Chỉ báo này thường được sử dụng trong giao dịch, nhưng có 4 sai lầm thường gặp phải khi sử dụng Fibonacci Retracement mà bạn cần hiểu rõ để tránh việc chịu thua lỗ không đáng có.
Các mức Fibonacci retracement thường được sử dụng để giao dịch trong nhiều thị trường khác nhau như Forex, chứng khoán, hàng hóa, hay futures (các hợp đồng tương lai). Có trader sử dụng thường xuyên và cũng có người chỉ thỉnh thoảng dùng. Tuy nhiên, bất kể tần suất sử dụng nhiều hay ít, điều quan trọng nhất là trader biết áp dụng nó đúng cách. Vì khi việc áp dụng các mức Fibonacci retracement không chính xác có thể dẫn đến các mức entry (vào lệnh) và exit (thoát lệnh) kém chuẩn xác, từ đó có thể gây bất lợi cho trader.

Bài viết này trình bày bốn sai lầm phổ biến mà bạn cần tránh trong việc sử dụng Fibonacci Retracement, đặc biệt là trong giao dịch Forex. Bằng việc hiểu rõ những sai lầm này, sẽ giúp trader hạn chế các lỗi phân tích, đặc biệt là các trader mới vẫn đang trong giai đoạn học tập.
1. Sử Dụng Kết Hợp Các Điểm Tham Chiếu
Retracement là sự điều chỉnh tạm thời của xu hướng chính đang diễn ra. Theo lý thuyết Fibonacci, mỗi mức retracement tương ứng với các con số tỷ lệ đại diện cho các mức hỗ trợ hoặc kháng cự được sử dụng làm tham chiếu để vào lệnh (entry) hoặc thoát lệnh (exit). Các mức retracement được xác định từ các điểm tham chiếu. Mức điểm tham chiếu cao nhất được gọi là swing high (đỉnh swing) và mức điểm tham chiếu thấp nhất được gọi là swing low (đáy swing). Các điểm tham chiếu swing high và swing low có thể được xác định bằng giá đóng cửa của thanh nến hoặc giá cực trị (cao nhất hoặc thấp nhất) của thanh nến.
Nếu bạn dùng giá đóng cửa làm tham chiếu cho swing high (trên thân nến), thì điểm tham chiếu cho swing low cũng phải ở giá đóng cửa. Tương tự, nếu bạn sử dụng giá cực trị. Nếu swing high nằm tại điểm cao nhất của thanh nến (bóng trên), thì swing low phải ở điểm thấp nhất của thanh nến (bóng dưới).
Tránh kết hợp lẫn lộn cả hai kiểu tham chiếu trên cùng một biểu đồ giao dịch. Bạn phải nhất quán trong việc xác định các điểm tham chiếu. Thân với thân, bóng với bóng. Dưới đây là ví dụ về xác định điểm tham chiếu đúng và trường hợp khi kết hợp:


Trong ví dụ GBP/USD khung Daily ở trên, với swing high và swing low được vẽ từ bóng đến bóng (giá cao nhất đến giá thấp nhất của thanh), có thể thấy rằng kháng cự xảy ra tại mức retracement 50%, tức mức 1.5925. Trong khi đó, với các điểm tham chiếu thân đến bóng (giá đóng cửa của thanh trên đến giá thấp nhất của thanh dưới), kháng cự lại xuất hiện tại mức retracement 61.8% hoặc quanh mức 1.6000.
Mặc dù các mức kháng cự và hỗ trợ không thể được xác định một cách tuyệt đối và chính xác, nếu bạn giao dịch sử dụng khung Daily trong ví dụ (2), bạn có thể phải chờ lâu hơn khoảng 2 tuần để xác nhận mức kháng cự so với việc dùng tham chiếu bóng với bóng ở ví dụ (1). Ngoài ra, trong ví dụ (1) bạn đã có tín hiệu giao dịch và có thể vào lệnh sell khi pin bar được xác nhận bởi sự từ chối tại kháng cự Fibonacci retracement 50%, trong khi ở ví dụ (2) bạn có thể vẫn đang chờ tín hiệu xác nhận.
Một lần nữa, các mức kháng cự và hỗ trợ mang tính tương đối và có thể không xảy ra như minh họa ở trên. Tuy nhiên, bằng việc xác định nhất quán các điểm tham chiếu trên Fibonacci retracement, bạn sẽ có được sự tham chiếu mức hỗ trợ và kháng cự chính xác hơn. Ngoài ra, bạn cũng có thể thử sử dụng điểm tham chiếu trên giá đóng cửa của các thanh nến (thân với thân) để so sánh.
2. Bỏ Qua Xu Hướng Dài Hạn
Xu hướng dài hạn có thể được nhìn thấy trên khung thời gian cao hơn. Khi sử dụng Fibonacci Retracement, khuyến nghị bạn nên luôn kiểm tra xu hướng tổng thể trên khung thời gian cao hơn so với khung đang giao dịch, trừ khi bạn đã quen giao dịch trực tiếp trên khung thời gian cao. Điều này rất cần thiết để tránh sai lầm khi dự đoán xu hướng dài hạn và có thể dẫn đến kết quả giao dịch kém tối ưu hoặc thậm chí thua lỗ.
Dưới đây là ví dụ NZD/USD Daily (D1) và 1-hour (H1), được lấy trong cùng một giai đoạn giao dịch:


Nếu bạn giao dịch trong khoảng ngày 8–9 tháng 5 năm 2013 trên khung Daily (D1), bạn rất có khả năng vào lệnh sell tại các mức giữa 0.8450–0.8400 sau khi các mức hỗ trợ Fibonacci retracement 38.2% và 50% bị phá vỡ. Ngoài ra, sự xuất hiện của mô hình nến Doji và bị từ chối tại mức Fibonacci retracement 23.6% cũng là một tín hiệu đảo chiều mạnh mẽ. Tuy nhiên, nếu cùng thời điểm đó bạn giao dịch sử dụng khung 1-hour (H1). Trên khung này, bạn rất có khả năng vào lệnh buy tại 0.8410–0.8435 sau khi các mức kháng cự Fibonacci retracement 23.6% và 38.2% bị phá vỡ. Hơn nữa, mô hình nến bullish morning star (Sao mai tăng) là một tín hiệu buy khá hợp lệ.
Với khung 1-hour, bạn có thể thu được lợi nhuận khoảng 50-60 pip, nhưng mức lợi nhuận này không thể so sánh với 500-600 pip mà bạn có thể đạt được khi tuân theo xu hướng chính trên khung Daily.
3. Không Sử Dụng Thêm Chỉ Báo Làm Công Cụ Xác Nhận
Để tránh sai lầm do xác định sai lệch động lượng (momentum) khi vào lệnh (entry), bạn có thể áp dụng thêm một chỉ báo để xác nhận các mức Fibonacci retracement. Các chỉ báo thường được sử dụng là nhóm oscillator (MACD, Stochastic, hoặc RSI). Hãy xem ví dụ sau:

Từ ví dụ trên, có thể thấy rằng việc mở vị thế chính xác hơn khi hai đường stochastic %K và %D giao cắt nhau. Sự giao cắt của hai đường này, hoặc thị trường rơi vào trạng thái overbought và oversold khi giá phá các mức Fibonacci retracement, sẽ là thời điểm thích hợp cho entry.
Để dễ hiểu hơn cách sử dụng chỉ báo này, bạn có thể áp dụng thử trên tài khoản demo. Khi bạn đã tự tin và hoàn toàn hiểu rõ cách dùng chỉ báo này đúng cách sau khi backtest, bạn có thể áp dụng nó trên tài khoản thật.
4. Sử Dụng Khung Thời Gian Quá Thấp
Các khung thời gian rất thấp như 1 minute (M1) chứa nhiều tín hiệu nhiễu hoặc tín hiệu không đáng tin cậy. Ngoài việc có độ biến động rất cao, độ chính xác của mức kháng cự hoặc hỗ trợ Fibonacci retracement cũng giảm đi đáng kể. Ngoài ra bạn còn có khả năng mắc sai lầm khi dự đoán xu hướng như đã đề cập ở phần mục 2, bạn cũng sẽ gặp khó khăn trong việc xác định mức exit vì biến động pip thường khá nhỏ. Việc áp dụng Fibonacci Retracement trên các khung thời gian rất thấp có thể rất rủi ro và kém hiệu quả.
Do đó, công cụ này thường không phù hợp cho các trader áp dụng chiến lược scalping (lướt sóng/ngắn hạn). Thay vì dùng cho giao dịch ngắn hạn, Fibonacci Retracement phù hợp hơn với các trader theo xu hướng đang tìm kiếm cơ hội từ các đợt điều chỉnh giá.
Kết Luận
Tóm lại, dưới đây là 4 sai lầm phổ biến trong việc sử dụng Fibonacci và những điều bạn có thể học được từ những sai lầm này:
| Sai lầm | Tại sao nên tránh | Cách khắc phục |
| Sử dụng kết hợp các điểm tham chiếu. | Việc đọc Fibonacci như hỗ trợ và kháng cự trở nên kém chính xác. | Hãy nhất quán sử dụng cùng một tham chiếu (thân với thân hoặc bóng với bóng) khi vẽ các đường Fibonacci. |
| Bỏ qua xu hướng dài hạn. | Có thể dẫn đến dễ vào sai vị trí vì không phù hợp với xu hướng chính của thị trường. | Trước khi entry, hãy kiểm tra xu hướng trên khung thời gian hiện tại và so sánh với khung thời gian cao hơn. |
| Không sử dụng các chỉ báo bổ sung. | Cần thêm tín hiệu xác nhận để đảm bảo entry chính xác hơn. | Sử dụng các chỉ báo dạng oscillator để có được momentum entry phù hợp. |
| Sử dụng khung thời gian quá thấp. | Chứa quá nhiều tín hiệu nhiễu và không đáng tin cậy. | Sử dụng khung thời gian cao hơn (ít nhất 4-hour) để áp dụng phân tích Fibonacci retracement. |
Ngoài Fibonacci Retracement, bạn cũng có thể sử dụng Fibonacci Time Zone (vùng thời gian Fibonacci) như một công cụ để dự đoán xu hướng. Nói ngắn gọn, các Fibonacci time zones giúp xác định các vùng thời gian nơi xu hướng thị trường có khả năng đảo chiều. Bằng cách kết hợp các Fibonacci time zones với những công cụ phân tích khác như hỗ trợ/kháng cự hoặc supply/demand (cung/cầu), độ chính xác trong giao dịch sẽ tăng lên.