Risk/Reward Ratio Là Holy Grail Trong Giao Dịch Forex

Những trader áp dụng tính toán risk/reward ratio cho mọi vị thế giao dịch và thực hiện một cách kỷ luật sẽ đạt được lợi nhuận ổn định. 
Chúng ta có thể tự do lựa chọn bất kỳ chiến lược giao dịch nào để áp dụng trong giao dịch, nhưng nếu biết thiết lập mức rủi ro và lợi nhuận phù hợp, thì bạn vẫn có thể đạt được lợi nhuận ổn định ngay cả khi chiến lược giao dịch của chúng ta chưa thực sự hoàn thiện.

Việc áp dụng risk/reward ratio mang lại cho trader cơ hội tương đối công bằng để đạt được lợi nhuận ổn định. Chính vì lý do này, có thể nói rằng phương pháp risk/reward ratio là holy grail (chiến lược hoàn hảo) trong giao dịch, được coi là một trong những yếu tố quan trọng nhất, bên cạnh kỷ luật giao dịch và khả năng kiểm soát cảm xúc.

Xác định mức Rủi Ro và Lợi Nhuận trong Forex

Điều đầu tiên mà trader nên làm khi thiết lập chiến lược giao dịch là xác định mức rủi ro (risk) mà họ sẵn sàng chấp nhận, để kết quả giao dịch mang tính thực tế và phù hợp với khả năng chịu đựng vốn.

Khi tính toán mức rủi ro (risk) và lợi nhuận (reward), trader thường mắc sai lầm khi xác định lợi nhuận trước hoặc đặt mức stop loss (dừng lỗ) quá gần với điểm vào lệnh (entry), điều này khiến chiến lược giao dịch khó vận hành hiệu quả.

Dựa trên xác suất biến động giá của thị trường Forex trong việc xác định risk và reward, mức risk cần được xác định trước, sau đó mức reward được tính toán như một bội số của risk. Cách tiếp cận này giúp chúng ta tập trung nhiều hơn vào việc kiểm soát rủi ro thay vì chỉ quan tâm đến lợi nhuận sẽ đạt được.

Risk Management (quản lý rủi ro) hiệu quả là nền tảng để tạo ra lợi nhuận ổn định trong giao dịch Forex. Thông thường, mức lợi nhuận (reward) thường được xác định ở mức 1, 2 hoặc 3 lần risk (1R, 2R, hoặc 3R), tương tự nếu chúng ta sử dụng phương pháp trailing stop (dừng lỗ kéo theo) bằng cách dịch chuyển mức stop loss, thì cũng nên dựa trên mức 1, 2 hoặc 3 lần mức risk đã được xác định trước đó.

Ví dụ về áp dụng mức Risk và Reward

Ví dụ sau đây là cặp EUR/USD trên khung thời gian 1 giờ (H1). Có thể thấy sự hình thành của nến ghim (pin bar) hợp lệ và được xác nhận bởi vùng kháng cự khung ngày (daily resistance) cùng với động lượng giảm (bearish), qua đó tạo ra tín hiệu giao dịch mạnh cho vị thế bán (sell).

Chúng ta đặt một đường ngang tại mức cao nhất của pin bar làm mức dừng lỗ (stop loss), và mức stop loss này được đặt tại 1.3656, cao hơn 1 pip so với mức cao nhất của pin bar. Giá vào lệnh (Entry) của chúng ta đặt tại mức thấp nhất của pin bar khi bị phá vỡ, cụ thể là tại 1.3611, thấp hơn 1 pip so với mức thấp nhất của pin bar. Tổng mức rủi ro (risk) bằng 1.3656 - 1.3611 = 45 pip. Nếu chúng ta giao dịch với mini lot (0.1 lot), trong đó 1 pip tương đương 1 USD, thì rủi ro (risk) của chúng ta là 45 USD, không phải 45 pips.

Bởi vì chúng ta có thể có nhiều vị thế với kích thước lot khác nhau, nên việc làm quen với cách tính toán risk và reward theo giá trị tiền tệ USD thay vì pips là điều rất cần thiết. Mặc dù vậy, risk và reward vẫn được đánh dấu trên biểu đồ (chart) bằng đơn vị pip để dễ quan sát.

Như thấy trong hình minh họa dưới đây, các mức lợi nhuận (reward) được xác định lần lượt tại 1, 2 hoặc 3 lần mức risk (1R, 2R hoặc 3R), tương ứng là 45 pips, 90 pips hoặc 135 pips. Vì chúng ta giao dịch trên khung thời gian 1 giờ (H1) với tín hiệu hành động giá (price action) đã cho, nên mức stop loss 45 pips cảm giác chặt hơn so với khi giao dịch cùng mô hình này trên khung daily (D1).

Ví dụ tiếp theo có thể thấy trên biểu đồ khung ngày (daily chart) của XAG/USD (silver - bạc) bên dưới. Cùng với động lượng tăng (bullish), một mô hình fakey pin bar được hình thành, qua đó tạo ra tín hiệu mua (buy). Mức rủi ro (risk) được đặt hơi thấp hơn đáy của nến ghim (pin bar) tại mức 1.13 của biên độ giá, tức là 113 pips.

Các mức lợi nhuận (reward) được thiết lập lần lượt tại 1R (1 lần mức Risk), 2R (2 lần mức Risk) hoặc 3R (3 lần mức Risk). Nếu chúng ta giao dịch với mini lot, trong đó 1 pip tương đương 1 USD, thì tổng risk là 113 USD, trong khi các mức reward tương ứng là 113 USD cho 1R, 226 USD cho 2R và 339 USD cho 3R. Như có thể thấy ở biểu đồ (chart) bên dưới, khi mức reward 3R đạt được, một nến ghim (pin bar) tiếp theo sẽ hình thành và tạo ra tín hiệu bán (sell).

Trailing Stop

Để đạt được lợi nhuận tối ưu, chúng ta áp dụng phương pháp trailing stop (dừng lỗ kéo theo) tại mỗi mức reward (mức lợi nhuận mục tiêu) đã được thiết lập.

Trong trường hợp này, chúng ta không cần đặt thoát lệnh (exit) tại mức reward, mà thay vào đó thiết lập mức dừng lỗ (stop loss) tại mỗi mức reward sau khi giá đã vượt qua các mức này, nhằm khóa lợi nhuận đã đạt được và vẫn có thể thu được lợi nhuận nếu chuyển động giá tiếp tục đi đúng theo kịch bản mà chúng ta đã dự đoán.

Với phương pháp này, chúng ta cần theo dõi chuyển động giá để có thể áp dụng thiết lập dừng lỗ kéo theo (trailing stop) một cách phù hợp. Phương pháp này đặc biệt phù hợp để áp dụng trong điều kiện thị trường có xu hướng mạnh. Để minh họa cho việc này, hãy quan sát biểu đồ khung ngày (daily chart) của AUD/USD sau đây.

Bằng cách áp dụng phương pháp trailing stop, chúng ta có thể thiết lập stop loss về mức hòa vốn (break-even) tại 108 USD sau khi chuyển động giá vượt qua mức 1R. Giá tiếp tục tăng và khi vượt qua mức 2R, mức stop loss được dịch chuyển lên mức 2R tương đương 216 USD, và tương tự như vậy khi giá vượt qua mức 3R, stop loss được dịch chuyển lên mức 3R, thì tương đương 324 USD.

Như vậy, lợi nhuận được khóa dần theo xu hướng giá, giúp chúng ta tối đa hóa lợi nhuận trong khi vẫn kiểm soát rủi ro. Trong trường hợp giá tiếp tục di chuyển xu hướng giá vượt qua mức 3R, chúng ta vẫn có khả năng đạt được lợi nhuận 4R hoặc thậm chí 5R.

Phương pháp Risk/Reward tạo ra lợi nhuận ổn định

Lý tưởng nhất, là khi chúng ta thiết lập tỷ lệ rủi ro/lợi nhuận (Risk/Reward ratio) ở mức 1:1 hoặc phổ biến hơn là 1:2 cho mỗi vị thế được chúng ta mở. Điều này có nghĩa là tỷ lệ trung bình giữa thua lỗ (loss) và lợi nhuận thực tế (profit) là 1:2. Vì vậy, Risk/Reward được gọi là “holy grail” (chén thánh - chiến lược hoàn hảo) trong giao dịch.

Nếu phương pháp này thực sự được áp dụng một cách nhất quán và kỷ luật, nó có thể sẽ tạo ra lợi nhuận ổn định trong giao dịch của chúng ta. Ví dụ, trong một kịch bản giao dịch tổng thể, chúng ta chịu thua lỗ (loss) 65% và chỉ đạt lợi nhuận (profit) 35% số lệnh giao dịch. Với Risk/Reward ratio là 1:2 và tổng cộng 100 lệnh giao dịch, chúng ta có 65 lệnh thua và 35 lệnh thắng. Nếu mức thua lỗ mỗi lệnh là 100 USD, thì tổng thua lỗ sẽ là 65 x 100 USD = 6,500 USD. Trong khi đó, vì reward gấp đôi risk tức là 200 USD cho mỗi lệnh thắng, nên tổng profit sẽ là 35 x 200 USD = 7,000 USD. Như vậy, dù tỷ lệ thắng thấp hơn (chỉ 35%) so với tỷ lệ thua (65%), nhưng tổng thể chúng ta vẫn đạt được lợi nhuận thực tế (profit) là 500 USD.

Mẹo xác định Risk/Reward Ratio lý tưởng

Việc xác định risk/reward ratio lý tưởng là rất quan trọng, giúp trader có thể đưa ra các quyết định giao dịch có kế hoạch rõ ràng và có thể đo lường được kết quả. Dưới đây là một số mẹo để giúp bạn xác định risk/reward ratio lý tưởng và phù hợp trong giao dịch Forex.

• Điều chỉnh theo mục tiêu giao dịch của bạn. Chọn tỷ lệ phù hợp với khả năng chịu rủi ro và mục tiêu lợi nhuận, ví dụ 1:2 cho trader thiên về an toàn và 1:3 cho trader thiên về mạo hiểm.
• Chú ý đến các yếu tố khác như tỷ lệ thắng (win rate) và mức sụt giảm vốn (drawdown).
• Xác định mức dừng lỗ (stop loss) và chốt lời (take profit) dựa trên các mức hỗ trợ (support) và kháng cự (resistance).
• Điều chỉnh tỷ lệ rủi ro/lợi nhuận theo điều kiện thị trường, dù là biến động mạnh hay yên ắng.
• Chọn và duy trì tỷ lệ này phù hợp với phong cách giao dịch của bạn.
• Cân nhắc rủi ro tổng thể của danh mục, không chỉ tập trung vào từng lệnh giao dịch riêng lẻ.
• Không quá chạy theo lợi nhuận kỳ vọng (reward) lớn nếu điều đó đi kèm với rủi ro (risk) cao.
• Liên tục đánh giá và điều chỉnh tỷ lệ này dựa trên kinh nghiệm thực tế và kết quả giao dịch đã thống kê.

Những sai lầm phổ biến thường gặp ở nhiều trader là thiếu kỷ luật trong việc thực hiện giao dịch tuân thủ theo mức risk và reward đã được lên kế hoạch và xác định từ trước. Nếu chúng ta thực sự áp dụng phương pháp risk/reward ratio một cách kỷ luật cho mỗi vị thế mở, đồng thời kết hợp với một chiến lược giao dịch phù hợp, thì việc áp dụng risk/reward ratio này có thể được xem là yếu tố “holy grail” (chén thánh/chiến lược hoàn hảo) trong giao dịch Forex.