Học Forex Bằng Cách Xây Dựng Một Hệ Thống Trading Đáng Tin Cậy

Tradesmart 27 Dec 2025 22 views

Việc xây dựng một hệ thống trading đòi hỏi một quá trình thử nghiệm và sai sót (trial and error), trong đó trader có thể học hỏi được rất nhiều điều. Học Forex theo cách này có thể được gọi là học thông qua thực hành (learning by doing).

Có nhiều cách để học trading Forex. Bạn có thể tham gia các khóa đào tạo hoặc hội thảo thường được tổ chức tại các thành phố lớn, tìm hiểu các website học Forex trên internet, hoặc chơi các ứng dụng game Forex trên hệ điều hành Android. Tuy nhiên, cũng có một cách học Forex mang tính thực tế và bền vững hơn, đó là xây dựng một hệ thống trading đáng tin cậy.

Ưu điểm của phương pháp học trading Forex này là bạn sẽ dễ dàng nhận biết được khi nào mình đã sẵn sàng để bắt đầu sự nghiệp trading một cách nghiêm túc. Vậy khi nào mới là thời điểm phù hợp để bắt đầu? Đó là khi hệ thống trading mà bạn xây dựng đã được chứng minh là có khả năng tạo ra lợi nhuận ổn định trong thực tế.

img 1

 

Những kiến thức nền tảng cần có trước khi xây dựng hệ thống Forex trading

Giống như khi học một môn nâng cao, chắc chắn sẽ có những môn học mang kiến thức nền tảng cần phải nắm vững và hoàn thành trước. Trong trường hợp này, những kiến thức nền tảng cần được hiểu rõ trước khi xây dựng hệ thống trading bao gồm các nội dung sau:

 

1. Hiểu các quy tắc và cách thức hoạt động của Forex trading

Trong các quy tắc và phương pháp giao dịch Forex có bao gồm thời gian giao dịch, khái niệm mua (buy) và bán (sell), đòn bẩy (leverage), cũng như các loại lệnh giao dịch (order) trong Forex. Nếu bạn vẫn còn cho rằng giao dịch Forex giống như việc đổi ngoại tệ tại quầy đổi tiền (money changer), thì đây là một quan niệm sai lầm và cần phải được loại bỏ hoàn toàn. Hãy có một sự hiểu biết đúng đắn về cách thức hoạt động giao dịch Forex, vì điều này sẽ là nền tảng cho toàn bộ hành trình sự nghiệp giao dịch của bạn, ngay cả khi ở giai đoạn đầu bạn chưa thể đạt được nhiều kết quả.

 

2. Luôn có công cụ trading và phải biết cách vận hành phần mềm trading

Giao dịch (trading) Forex được ưa chuộng vì có thể thực hiện online, nhưng nhiều người không nhận ra rằng bạn cần phải có đầy đủ các công cụ để có thể giao dịch online một cách nghiêm túc. Sẽ rất khó để học trading Forex một cách bài bản và xây dựng được một hệ thống đáng tin cậy nếu máy tính hoặc laptop dùng để trading là thiết bị mượn hoặc thuê tạm thời. Lý do là trong quá trình kiểm tra và thử nghiệm (testing) hệ thống, bạn phải thường xuyên liên tục kiểm tra các tham số được sử dụng hoặc điều chỉnh vị thế (position), điều này khác với cách các trader chuyên nghiệp trading bằng cách đặt lệnh chờ (Pending Order) rồi đi làm việc khác. Việc sử dụng thiết bị mượn sẽ gây ra nhiều bất tiện.

Tiếp theo, khi bạn đã có công cụ phù hợp, và đừng quên kiểm tra cả kết nối internet, bước tiếp theo là cài đặt phần mềm trading. Hãy quyết định bạn muốn sử dụng phần mềm nào để trading. Có rất nhiều sự lựa chọn, nhưng đa số các trader mới thường bắt đầu với MT4 (MetaTrader 4). Ở đây cá nhân tác giả ban đầu sử dụng nền tảng cũ ít phổ là Streamster. Về mặt tích cực, hầu như tất cả các broker Forex đều cung cấp nền tảng MT4, vì vậy bạn chỉ cần chọn một broker để đăng ký, sau đó tải nền tảng trading MT4 mà broker đó cung cấp.

Sau khi đã tải về và cài đặt, hãy dành thời gian làm quen và thử sử dụng. Nếu bạn cảm thấy khó hiểu, thì có rất nhiều tài liệu và hướng dẫn sử dụng MT4 trên internet. Nếu khó theo dõi các hướng dẫn bằng nội dung văn bản, bạn có thể tìm kiếm các video hướng dẫn trực quan trên YouTube.

 

Để xây dựng một hệ thống trading đáng tin cậy cần những quy trình nào?

Bây giờ, chúng ta bước vào phần chính. Có hai nội dung được xem là cốt lõi ở đây, đó là xây dựng hệ thống trading và kiểm tra (testing) hệ thống trading đã được tạo ra. Để thực hiện điều này, tác giả khuyến nghị bạn mở một tài khoản demo với mức vốn tương tự như số vốn thực tế mà bạn dự định sử dụng để trading trong tương lai. Ví dụ, nếu bạn có ý định sau này trading với số vốn 100 USD, hãy mở một tài khoản demo tại một broker và yêu cầu broker đó phân bổ đúng 100 USD tiền ảo. Bạn đừng nên lo lắng, nếu số dư tài khoản demo không đủ, thì việc tăng lên thêm rất dễ dàng bằng cách gửi yêu cầu tới bộ phận hỗ trợ (helpdesk) của broker.

Sau khi tài khoản giao dịch demo đã sẵn sàng, hãy thực hiện theo các quy trình dưới đây.

 

1. Xây dựng một hệ thống trading Forex và áp dụng nó

Vậy hệ thống trading là gì? Một hệ thống trading trông sẽ như thế nào?

Hệ thống trading là một tập hợp các quy tắc được trader xây dựng lên và sử dụng trong quá trình trading. Khái niệm này được xem là rất rộng, vì mỗi trader chắc chắn đều có hệ thống trading riêng phù hợp với phong cách và mục tiêu của mình. Tuy nhiên, một hệ thống trading cơ bản thường bao gồm các thành phần sau.

  • Thời gian trading Forex
    Khi nào bạn sẽ trading Forex? Sáng sớm? Sau giờ làm việc? Hay là đêm khuya?
  • Các cặp Forex sẽ được trading
    Nếu bạn vẫn là người mới bắt đầu, nên chỉ trading các cặp tiền chính (major) có đồng USD là đồng tiền cơ sở (base currency), chẳng hạn như EUR/USD, GBP/USD và AUD/USD. Sau đó, bạn có thể chuyển sang các cặp major khác và các cặp tiền chéo (cross) như USD/JPY, USD/CHF và EUR/GBP. Hãy tập trung vào chỉ từ 3 - 5 cặp Forex, để bạn có thể hiểu sâu hơn về đặc tính biến động của từng cặp.
  • Kích thước lot cho mỗi giao dịch
    Kích thước lot trading có thể tăng lên tùy thuộc vào mức vốn và mức rủi ro mà bạn sẵn sàng chấp nhận khi trading Forex. Tuy nhiên, nếu bạn vẫn đang luyện tập và chưa có một hệ thống trading ổn định, hãy sử dụng kích thước lot nhỏ nhất, đó là 0.01 lot (micro lot).
  • Quy tắc khi nào đặt lệnh buy hoặc sell
    Để xác định khi nào đặt lệnh mua (buy) hoặc bán (sell), bạn chắc chắn cần phải áp dụng phân tích trước, cho dù là phân tích kỹ thuật hay phân tích cơ bản, hoặc thậm chí là cả hai. Nếu bạn đang tìm một con đường tắt nhanh nhất, bạn có thể tham khảo các chiến lược đã được người khác sử dụng. Ví dụ như các chiến lược lướt sóng (scalping) đơn giản sử dụng chỉ báo CCI hoặc trading với đường trung bình động (Moving Averages). Từ những chiến lược trading Forex dựa trên chỉ báo (indicator) đơn giản này, bạn có thể dần dần phát triển sang các chiến lược nâng cao hơn, sử dụng các mô hình nến (candlestick), Fibonacci và những công cụ khác. Đối với một loại chiến lược được chọn làm nền tảng, hãy xác định rằng khi nào bạn sẽ mở lệnh (order), những điều kiện nào nhất định sẽ xảy ra, đồng thời xác định mức dừng lỗ (Stop Loss) và chốt lời (Take Profit) được đặt ở đâu.
  • Quy tắc khi nào đóng lệnh
    Hiện tại, các quy tắc về thời điểm đóng lệnh thường phức tạp hơn. Sự phức tạp này xuất phát từ tâm lý, bởi vì dù bạn đóng lệnh vào thời điểm nào, hầu như chắc chắn sẽ luôn cảm thấy hối tiếc. Nếu đóng lệnh quá sớm, bạn sẽ hối tiếc vì đáng lẽ nên giữ vị thế (position) lâu hơn, nhưng nếu đóng lệnh quá muộn, hậu quả có thể còn nghiêm trọng hơn vì số dư tài khoản có thể bị bào mòn. Chìa khóa để giải quyết vấn đề này là cam kết về mặt tâm lý, luôn tuân thủ các quy tắc đã được thiết lập từ đầu. Nếu trước đó bạn đã xác định mức dừng lỗ (Stop Loss) và chốt lời (Take Profit) tại những mức cụ thể khi mở lệnh (order), thì nên tuân thủ và đừng bao giờ can thiệp bởi cảm xúc vào chúng. Sau này, khi bạn đã có nhiều kinh nghiệm hơn trong trading, bạn có thể sử dụng dừng lỗ kéo theo (trailing stop) hoặc điều chỉnh thủ công các mức Stop Loss và Take Profit tùy theo tình huống. Nhưng trong giai đoạn bạn vẫn đang học hỏi và chưa có một hệ thống trading nào đáng tin cậy, thì hãy luôn tuân thủ nghiêm ngặt Stop Loss và Take Profit của chính mình.
  • Cách xử lý khi giao dịch theo vị thế (position trading) lỗ hoặc lãi
    Sau khi đóng order, nếu kết quả là bị lỗ. Bạn sẽ làm gì? Thất vọng và không muốn trading nữa, hay lập tức thay đổi chiến thuật vì bạn biết rằng xu hướng (trend) đã chuyển từ tăng (bullish) sang giảm (bearish)? Ngược lại, điều gì sẽ xảy ra nếu tình cờ bạn gặp beginner’s luck  (sự may mắn của người mới) và ngay khi đóng order đã thu được lợi nhuận hàng trăm pips? Ở giai đoạn này, các trader Forex có nhiều kinh nghiệm hơn thường sẽ sử dụng các phương pháp như quản lý vốn (Money Management), chiến lược gấp thếp (Martingale), chiến lược bình quân giá (Averaging) hoặc những phương pháp khác, và cũng có người chọn đóng cửa giao dịch trong ngày để có thể trading trở lại vào ngày hôm sau với tâm lý tỉnh táo hơn. Bất kỳ lựa chọn phương pháp nào cũng đều chấp nhận được, miễn là bạn rèn luyện bản thân để chấp nhận mọi kết quả trading mà không bị cuốn theo cảm xúc hưng phấn hoặc sự thất vọng.

 

2. Trial and error - Thử nghiệm và sai sót

Việc xây dựng một hệ thống trading Forex đáng tin cậy, là việc không thể tránh khỏi một quá trình thử nghiệm và có sai sót (trial and error) kéo dài, và quá trình này chỉ thực sự kết thúc khi bạn tìm được một hệ thống trading vừa có lợi nhuận vừa dễ sử dụng. Vậy làm thế nào để xác định được một hệ thống trading như vậy?

  • Đừng nhắm tới lợi nhuận sẽ đảm bảo 100%, vì một hệ thống trading hoàn hảo như vậy không tồn tại trên thế giới này. Yếu tố quan trọng nhất của một hệ thống trading đáng tin cậy không nằm ở việc bạn luôn thắng, mà là ở tổng số lượng giao dịch thắng nhiều hơn số giao dịch thua, hoặc ngay cả khi số lệnh giao dịch thắng ít hơn thua, thì tổng lợi nhuận tính bằng đô la vẫn vượt trội so với tổng thua lỗ.

  • Hãy thực hiện nhiều số lượng giao dịch trước khi đưa ra quyết định rằng một hệ thống trading có hoạt động hay không. Ở giai đoạn thử nghiệm ban đầu, hãy thực hiện từ 10 - 30 giao dịch với cùng một hệ thống. Nếu hệ thống đó cho ra kết quả tích cực, hãy lưu lại và đưa nó vào danh sách các hệ thống có thể sử dụng. Sau đó, tiếp tục thử nghiệm các hệ thống tiếp theo. Lặp lại quá trình này cho đến khi có ít nhất ba chiến lược trading được đưa vào giai đoạn đánh giá nâng cao.

  • Ở giai đoạn đánh giá nâng cao này, hãy thử vận hành mỗi hệ thống trading trong ít nhất một tháng, hoặc càng lâu càng tốt. Nếu tỷ lệ thắng (win rate) đạt khoảng 60% hoặc bạn đã cảm thấy hài lòng với tổng số pips thu về được, thì hệ thống đó có thể đưa vào giai đoạn lựa chọn cuối cùng. Ngược lại, nếu bạn vẫn chưa hài lòng hoặc không có hệ thống nào đạt win rate trên 60%, hãy lặp lại quy trình giai đoạn thử nghiệm ban đầu, bằng cách tiếp tục kiểm tra (testing) các hệ thống trading khác, bắt đầu lại từ một giai đoạn đánh giá mới.

Một điểm quan trọng cuối cùng không nên bỏ qua là: trong suốt quá trình xây dựng hệ thống cùng chu kỳ trial and error (thử nghiệm và sai sót), hãy đảm bảo bạn ghi chép đầy đủ các quy tắc giao dịch đã được tạo ra và kết quả đạt được. Những ghi chép này có thể chỉ là các dòng ghi chú đơn giản trong sổ tay, hoặc kèm theo hình ảnh chụp màn hình (screenshot) về các giao dịch. Mục tiêu cuối cùng là biến toàn bộ quá trình xây dựng hệ thống trading này trở thành “tài sản quý giá”cho một sự nghiệp trading Forex vững chắc và lâu dài.

 

Ví dụ về một hệ thống trading có cấu trúc

  • Thời gian trading: buổi tối khi phiên New York mở cửa
  • Cặp tiền: EUR/USD
  • Chiến lược: Giao dịch theo xu hướng (trend following) sử dụng đường trung bình động (Moving Averages).
  • Kích thước position: 2 micro lot (0.02 lot tiêu chuẩn)
  • Công cụ sử dụng:
    • Lịch kinh tế
    • Đường trung bình động đơn giản 50 ký (Simple Moving Average 50 period - SMA50)
    • Đường trung bình động hàm mũ 200 kỳ (Exponential Moving Average 200 period - EMA200)
    • Chỉ báo sức mạnh tương đối, chu kỳ 14 (Relative Strength Index - RSI, 14 period)
  • Khi nào đặt lệnh buy:
    • Giá nằm trên EMA200, cho thấy xu hướng tăng dài hạn.
    • SMA50 cắt EMA200 từ dưới lên trên, được gọi là giao cắt vàng (Golden Cross), đây là tín hiệu cho thấy xu hướng ngắn hạn cũng đang đảo chiều tăng.
    • RSI lớn hơn 30 và nhỏ hơn 70, nhằm để đảm bảo thị trường không ở trạng thái quá mua (overbought) hoặc quá bán (oversold).
  • Khi nào đặt lệnh sell:
    • Giá nằm dưới EMA200, cho thấy xu hướng giảm dài hạn.
    • SMA50 cắt EMA200 từ trên xuống dưới, được gọi là giao cắt tử thần (Death Cross), đây là tín hiệu cho thấy xu hướng ngắn hạn đang đảo chiều giảm.
    • RSI lớn hơn 30 và nhỏ hơn 70, nhằm để đảm bảo thị trường không ở trạng thái quá mua (overbought) hoặc quá bán (oversold).
  • Khi nào đóng lệnh:
    • Chốt lời (Take Profit): 100 pips tính từ mức entry (điểm vào lệnh) với tỷ lệ risk reward ratio  = 1:2
    • Cắt Lỗ (Stop Loss): 50 pips tính từ mức entry, tương ứng với tỷ lệ risk reward ratio = 1:2
  • Nếu có lợi nhuận: giữ bình tĩnh và tuân thủ kế hoạch trading. Chốt lời đúng theo mục tiêu, không bị cám dỗ overtrade (giao dịch quá mức) và không bị kích thích vào lệnh lại chỉ vì cảm thấy may mắn
  • Nếu bị thua lỗ: hãy nghỉ ngơi trong thời gian ngắn để chấp nhận thua lỗ đó, sau đó đánh giá lại giao dịch với tâm thế tỉnh táo và khách quan.

Từ những phân tích đã trình bày về việc học Forex bằng cách xây dựng một hệ thống trading đáng tin cậy, bạn cũng có thể sử dụng infographic (thông tin đồ họa) sau đây để dễ hình dung và ghi nhớ hơn.

img 2

Việc xây dựng một hệ thống trading vững chắc là rất quan trọng để tránh những sai lầm phổ biến mà trader mới thường mắc phải, bởi vì hệ thống trading đóng vai trò như một kim chỉ nam, giúp đảm bảo mọi quyết định giao dịch đều được đưa ra một cách hợp lý và dựa trên phân tích kỹ lưỡng, chứ không phải bị cảm xúc chi phối nhất thời.

Quay lại danh sách bài viết

Bài viết Broker Phổ biến

xem tất cả