Tổng Hợp Các Loại Mô Hình Nến Nhật

Theo hình dạng của chúng, có tổng cộng khoảng 42 loại mô hình nến Nhật. Bạn thấy rất nhiều, phải không? nhưng đừng lo, việc ghi nhớ sẽ dễ dàng hơn vì chúng được phân thành 3 loại mô hình nến Nhật dễ nhớ và dễ học nhất. Chúng ta hãy cùng ghi nhớ, 3 loại mô hình nến Nhật đó là:

1. Mô Hình Nến Single
2. Mô Hình Nến Double
3. Mô Hình Nến Triple

Việc thảo luận và tìm hiểu chi tiết về các loại mô hình nến Nhật này cần khá nhiều thời gian, nhưng chúng lại rất hữu ích trong quá trình giao dịch Forex. Ngoài ra, vì phương pháp nến Nhật được bắt nguồn từ kiến thức phân tích kỹ thuật của Nhật Bản, nên chắc chắn sẽ có nhiều thuật ngữ từ xứ sở hoa anh đào được giữ nguyên.

Mô Hình Nến Single

Như tên gọi, “single” nghĩa là một nến đứng riêng lẻ, không có cặp đôi. Đây là loại mô hình nến đơn giản và dễ quan sát nhất.

Những mô hình thuộc loại nến single bao gồm:

1. Spinning Top (nến con quay/xoay)

• Tín hiệu: Bullish (giá tăng) hoặc Bearish (giá giảm) tùy thuộc vào vị trí giá Open và Close trên candle (nến).
• Độ chính xác: Thấp-Trung bình.

Đặc điểm của Spinning Top là có hai bóng nến (shadow) trên và dưới đều dài với phần thân nến (body) nhỏ. Sự do dự, giằng co giữa buyer (người mua) và seller (người bán) trở thành trọng tâm của candle (cây nến) này. Chính vì vậy, biểu đồ Spinning Top này thường được xem là tín hiệu trung tính, vì trong giai đoạn đó báo hiệu thị trường đang thiếu định hướng rõ ràng. Tuy nhiên, cần chú ý thời điểm Spinning Top xuất hiện. Nếu xuất hiện trong uptrend (xu hướng tăng), điều đó cho thấy số lượng seller lớn hơn trên thị trường. Ngược lại, nếu xuất hiện trong downtrend (xu hướng giảm), số lượng buyer sẽ  lớn hơn.

2. Marubozu (nến trọc/không bóng)

• Tín hiệu: Bullish hoặc Bearish tùy vào vị trí giá Open và Close trên candle.
• Độ chính xác: Cao.

Về ý nghĩa mặt từ ngữ, Marubozu trong tiếng Nhật nghĩa là "đầu trọc". Đúng như trong tên gọi loại mô hình nến này chúng ta sẽ thấy không có bóng nến cả trên lẫn dưới, mà chỉ có phần thân nến (body) đầy. Do đó nhìn vào rất giống một cái đầu trọc không có tóc. Marubozu cho thấy tín hiệu di chuyển mạnh từ một phía (buyer hoặc seller) và xu hướng này có khả năng tiếp diễn trong những phiên tiếp theo.

Trong Marubozu Bullish, giá Close luôn cao hơn giá Open (phe mua/Buyer áp đảo) và candle (nến) hoàn toàn không có bấc (bóng trên/dưới). Còn trong Marubozu Bearish, giá Close luôn thấp hơn Open (phe bán/Seller áp đảo) cũng không hề có bấc (bóng trên/dưới).

3, Doji (nến Doji)

• Tín hiệu: Hợp nhất (consolidation).
• Độ chính xác: Trung bình-Cao.

Giống như mô hình Spinning Top (nến con quay), nhưng Doji có đặc điểm phức tạp hơn. Candlestick Doji có phần thân nến (body) cực kỳ mỏng, thậm chí chỉ giống như một đường thẳng, vì giá Open và Close bằng nhau. Điều này cho thấy cả seller và buyer không bên nào chiếm được quyền kiểm soát thị trường.

Doji được chia thành bốn loại: Long Legged Doji (nến Doji chân dài), Dragonfly Doji (nến Doji chuồn chuồn), Gravestone Doji (nến Doji mộ) và Four Price Doji (nến Doji 4 giá). Tuy nhiên, nhìn chung Doji vẫn thể hiện tín hiệu hợp nhất và để xác định hướng di chuyển tiếp theo của giá, cần có tín hiệu xác nhận từ candle đứng sau Doji.

4. Hammer (nến búa)

• Tín hiệu: Bullish.
• Độ chính xác: Trung bình.

Từ điểm thứ tư đến điểm thứ bảy, chúng ta sẽ gặp nhiều mô hình có hình dạng trông khá giống nhau. Nên việc phân biệt và đọc chúng cần sự cẩn thận. Hãy quan sát hình minh họa dưới đây:

Như tên gọi, mô hình Hammer có hình dạng giống cây búa. Với lower shadow dài và body nhỏ, mô hình này cho thấy tín hiệu đảo chiều bullish (đảo chiều từ giảm sang tăng) trong downtrend.

Điều cần lưu ý là không nên vội vàng đặt lệnh buy khi thấy một cây candle Hammer. Vì còn phải quan sát thêm nhiều yếu tố khác như:

• Quan sát độ dài lower shadow, có dài gấp 2-3 lần body hay không?
• Quan sát độ dài upper shadow. Để đúng chuẩn Hammer, upper shadow phải rất nhỏ hoặc không có.

5. Hanging Man (nến người bị treo)

• Tín hiệu: Bearish.
• Độ chính xác: Thấp.

Có vẻ ngoài trông giống Hammer, nhưng vị trí xuất hiện hoàn toàn khác; đó chính là mô hình Hanging Man. Có hình như người bị treo và nằm ở phần trên của chart, Hanging Man cho thấy sự đảo chiều từ bullish sang bearish, nhưng độ chính xác thấp.

Không nên vội vàng khi thấy mô hình này; hãy chờ xem giá Close của candle (cây nến) tiếp theo như thế nào. Nếu cây nến sau Close (đóng) thấp hơn nữa, điều đó có thể là tín hiệu xác nhận xu hướng đảo chiều bearish (giá giảm).

6. Inverted Hammer (nến búa ngược)

• Tín hiệu: Bullish.
• Độ chính xác: Thấp.

Nếu có Hammer thì cũng có Inverted Hammer, tức là cây búa ngược. Mô hình này thường cho tín hiệu Bullish (giá tăng), vì dù giá đã giảm nhưng buyer vẫn đóng phiên gần với giá open. Tuy nhiên, độ chính xác thấp vì mô hình có vẻ hơi mâu thuẫn. Inverted Hammer có upper shadow dài hơn body, điều này thường cho thấy áp lực của seller, nhưng trong mô hình này, nó vẫn có tín hiệu báo giá sẽ tăng.

7. Shooting Star (nến sao băng)

• Tín hiệu: Bearish.
• Độ chính xác: Trung bình.

Như tên gọi, mô hình này trông giống một ngôi sao băng. Shooting Star có upper shadow dài và body hướng xuống. Loại mô hình này cho thấy sự đảo chiều giá theo hướng giảm.

Mô Hình Nến Double

Sau khi học mô hình nến single, chúng ta chuyển sang mô hình nến double phức tạp hơn. Ở đây chúng ta không chỉ quan sát một thân nến (body candle), mà còn cả cây nến (candle) bên cạnh.

Có rất nhiều mô hình nến double. Hai trong số nổi tiếng nhất, có đặc điểm giống nhau và mang tính "engulfing" (nuốt trọn). Hãy xem hình minh họa dưới đây:

3. Tweezer Bottoms and Tweezer Tops (nến đáy nhíp - đỉnh nhíp)

• Tín hiệu: Đảo chiều, có thể là Bullish (Tweezer Bottoms) hoặc Bearish (Tweezer Tops).
• Độ chính xác: Trung bình.

Ngoài mô hình nến Engulfing, còn có mô hình nến Tweezer Bottoms và Tweezer Tops (tên gọi dựa vào hình dạng giống như cái nhíp kẹp - tweezer). Hãy tập trung vào các từ bottom (đáy) và top (đỉnh) vì đây là chìa khóa để đọc mô hình hình nhíp này.

Tweezer Bottom (nến đáy nhíp) xuất hiện khi một nến bearish (nến giảm) xếp gần như thẳng hàng với một nến bullish (nến tăng); cả hai nến đều có bóng dưới dài nhưng bóng trên rất nhỏ hoặc không có. Một Tweezer Bottom cũng có thể được theo sau bởi một Doji. Điều quan trọng cần nhớ là độ dài thân nến của cả hai nến không cần phải dài giống nhau, nhưng mức Low (giá thấp nhất) phải thấp ngang nhau.

Ngược lại, biểu đồ nến được gọi là Tweezer Tops (nến đỉnh nhíp) khi một nến bullish (nến tăng) gặp một nến bearish (nến giảm) với bóng trên dài, nhưng bóng dưới rất ngắn hoặc không có. Độ dài thân nến của cả hai nến không cần phải dài giống như nhau, nhưng mức High (giá cao nhất) phải cao ngang nhau. Mô hình nến Tweezer Top cho thấy tín hiệu đảo chiều bearish (giảm) khi xu hướng tăng xảy ra. Trong khi đó, mô hình nến Tweezer Bottom là mô hình đảo chiều bullish (tăng) trong xu hướng giảm.

4. Mô hình nến Harami

• Tín hiệu: Đảo chiều, có thể là Bullish hoặc Bearish.
• Độ chính xác: Trung bình - Cao.

Trong tiếng Nhật, Harami nghĩa là "mang thai". Nó được gọi như vậy vì mô hình nến Harami được hình thành từ hai nến trong đó thân nến thứ hai luôn nhỏ hơn và nằm trọn trong phạm vi thân của nến thứ nhất.

Thanh nến nhỏ hơn cho thấy biến động giá đã chạm điểm thấp nhất và có khả năng không thể tiếp tục xu hướng hiện tại. Nến thứ hai càng nhỏ thì dự đoán đảo chiều càng mạnh.

Các mô hình nến ba cây

Cuối cùng chúng ta cũng đến với loại mô hình nến được các trader sử dụng rộng rãi vì độ chính xác cao hơn, đó là mô hình nến ba cây. Sau khi đã quan sát nến đơn đứng một mình, và nến đôi luôn đi theo cặp ở trước đó, thì mô hình nến ba cây trình bày tới ba nến liên tiếp với các đặc điểm riêng. Nhưng bạn đừng lo, sự xuất hiện của “kẻ thứ ba” trong mô hình nến này sẽ không gây nhầm lẫn. Ngược lại, nó giúp chúng ta đọc điều kiện thị trường rõ ràng hơn.

Sự phức tạp của mô hình nến ba cây khiến chúng hiếm gặp, nhưng chính vì vậy mà độ chính xác của chúng cao hơn. Trong số các mô hình nến ba cây phổ biến nhất gồm có:

1. Evening Star (Nến Sao Hôm) và Morning Star (Nến Sao Mai)

• Tín hiệu: Đảo chiều, có thể là Bullish (Morning Star) hoặc Bearish (Evening Star).
• Độ chính xác: Cao.

Sự xuất hiện của một Doji (nến có thân rất mỏng giống như một đường thẳng) nằm giữa hai nến có thân dài, đây là đặc điểm chính của mô hình Evening Star (nến Sao Hôm) hoặc Morning Star (nến Sao Mai).

Trong mô hình nến Morning Star, chuỗi xuất hiện là: nến bearish → Doji → nến bullish và diễn ra trong vị trí xu hướng giảm trên biểu đồ. Mô hình Morning Star cho thấy đã đến lúc thực hiện hành động mua (đảo chiều bullish). Ngược lại, mô hình Evening Star xuất hiện trong vị trí xu hướng tăng trên biểu đồ và báo hiệu đã đến lúc thực hiện hành động bán (đảo chiều bearish). Cấu trúc là: nến bullish → Doji →nến bearish.

Trong cả Evening Star và Morning Star, chúng ta kiểm tra xem đảo chiều giá có xảy ra hay không bằng cách liệu xem nến thứ ba có đóng cửa trên điểm giữa của nến thứ nhất hay không. Lưu ý: điều quan trọng là đảm bảo cả ba nến phải hình thành hoàn chỉnh trước khi đưa ra quyết định giao dịch.

2. Three White Soldiers (Ba chàng lính trắng) và Three Black Crows (Ba con quạ đen)

• Tín hiệu: Xác nhận Bullish (Three White Soldiers) hoặc xác nhận Bearish (Three Black Crows).
• Độ chính xác: Cao.

Không giống các mô hình nến trước chỉ báo hiệu đảo chiều, Three White Soldiers và Three Black Crows được sử dụng để xác nhận sức mạnh của hướng xu hướng hiện tại.

Mô hình Three White Soldiers (ba chàng lính trắng) được hình thành từ ba nến bullish (nến tăng) dài theo sau một xu hướng giảm. Ba "người lính trắng" này được dùng để xác nhận điều kiện bullish (tăng), đặc biệt chúng xuất hiện sau một xu hướng giảm kéo dài và một giai đoạn tích lũy giá ngắn. Điều quan trọng cần nhớ là nến thứ hai (nến ở giữa) phải có bóng nhỏ hoặc không có bóng.

Mô hình Three Black Crows (ba con quạ đen) ngược lại với Three White Soldiers. Mô hình Three Black Crows được hình thành khi ba nến bearish (nến giảm) theo sau một xu hướng tăng mạnh và cho thấy đảo chiều có khả năng sẽ sớm xảy ra.

3. Three Inside Up (Ba nến trong tăng) và Three Inside Down (Ba nến trong giảm)

• Tín hiệu: Đảo chiều, có thể là Bullish (Three Inside Up) hoặc Bearish (Three Inside Down).
• Độ chính xác: Cao.

Mô hình nến cuối cùng trong phần thảo luận của chúng ta là Three Inside Up (ba nến trong tăng) và Three Inside Down (ba nến trong giảm). Cả hai đều cho thấy đảo chiều xu hướng. Mô hình là bearish → bullish → bullish (đối với Three Inside Up), hoặc bullish → bearish → bearish (đối với Three Inside Down).

Three Inside Up (ba nến trong tăng) xuất hiện sau xu hướng giảm gần nhất và là tín hiệu đảo chiều sang xu hướng tăng (đảo chiều từ giá giảm sang giá tăng). Nến đầu tiên trong mô hình là nến bearish (nến giảm) có thân dài. Nó được theo sau bởi một nến bullish (nến tăng) vượt ít nhất điểm giữa (50%) của thân nến bearish đầu tiên. Nến thứ ba (bullish) cuối cùng vượt ít nhất mức high của nến bearish đầu tiên.

Mô hình nến Three Inside Down (ba nến trong giảm) ngược lại với Three Inside Up. Trong trường hợp này, mô hình Three Inside Down là chỉ báo đảo chiều sang xu hướng giảm (đảo chiều từ giá tăng sang giá giảm) và xuất hiện sau xu hướng tăng gần nhất. Nến đầu tiên trong mô hình là nến bullish (nến tăng) có thân dài, nến thứ hai là nến bearish (nến giảm) vượt ít nhất một nửa điểm giữa (50%) của thân nến bullish (nến tăng). Trong khi đó, nến cuối cùng (bearish) phải vượt ít nhất mức low của nến bullish đầu tiên.

Dưới đây là bảng so sánh các mô hình ở trên:

Đó là phần giải thích về các loại mô hình nến thường xuất hiện. Ban đầu có thể sẽ gây khó hiểu, nhưng dần theo thời gian, các trader sẽ dễ dàng nhận biết và hiểu rõ hơn khi chúng xuất hiện trên biểu đồ.