Nến Là Gì: Biểu đồ nến và ý nghĩa của nó

Trong thế giới giao dịch Forex, một trong những câu hỏi đầu tiên thường được đặt ra là “nến là gì?”. Đối với người mới bắt đầu thường cảm thấy bối rối khi đọc những bài phân tích từ các chuyên gia nhắc đến thuật ngữ “nến” và tác động của nó đối với việc ra quyết định giao dịch. Bài viết sau đây sẽ thảo luận về nến là gì và phân tích chi tiết về nó.

Vậy Nến là gì?

Nến là một loại biểu đồ giá được sử dụng để mô phỏng và đọc chuyển động giá trên thị trường tài chính từ góc nhìn phân tích kỹ thuật. Khi nghe đến từ “nến”, điều đầu tiên chúng ta thường nghĩ đến là một vật hình trụ dài có bấc (sợi tim nến) được dùng để thắp sáng căn phòng khi mất điện. Điều này hoàn toàn không sai, vì tên “candlestick” thực sự bắt nguồn từ hình dạng thực tế của nó.

Tuy nhiên, ý nghĩa của “nến” mà chúng ta đang nói đến ở đây là một loại biểu đồ giá được dùng để phân tích thị trường, được phát minh lần đầu bởi Munehisa Homma. Theo lịch sử ghi lại, Munehisa Homma là một thương nhân buôn gạo ở Sakata, Nhật Bản, vào thế kỷ 18 ông đã nghiên cứu chuyển động giá gạo tại Osaka. Năm 1755, ông viết một cuốn sách có tựa đề là “San-en Kinsen Hiroku”, nội dung trong đó bàn về tâm lý thị trường và đây được xem là một trong những tài liệu đầu tiên trên thế giới đề cập đến chủ đề này.

Homma khẳng định rằng các yếu tố tâm lý của thị trường rất quan trọng đối với sự thành công trong giao dịch, và cảm xúc tâm lý của trader có ảnh hưởng đáng kể đến giá gạo. Ông ghi chú rằng, “Khi mọi người đều bi quan (bearish), thì giá có thể tăng”; và ngược lại, khi mọi người đều lạc quan và kỳ vọng giá tăng (bullish), sẽ có lý do để giá giảm.

Vào khoảng năm 1900, phương pháp phân tích kỹ thuật mà Homma áp dụng đã được các chuyên gia khác nghiên cứu và phát triển thêm. Sau đó, việc sử dụng biểu đồ nến (candlestick) được hoàn thiện và phổ biến bởi Steve Nison thông qua các cuốn sách của ông. Candlestick tiếp tục được sử dụng rộng rãi cho đến nay để phân tích chuyển động giá của cổ phiếu, hàng hóa, Forex và nhiều loại tài sản khác.

Các yếu tố quan trọng trong biểu đồ nến

Sau khi hiểu nến là gì và lịch sử ra đời của nó, điều tiếp theo cần nắm rõ là các yếu tố cấu thành tạo nên nó. Để tạo ra một biểu đồ nến (candlestick), chúng ta cần có dữ liệu giá mở cửa (Open), giá cao nhất (High), giá thấp nhất (Low) và giá đóng cửa (Close), hay còn gọi tắt là OHLC, trong một khoảng thời gian nhất định.

Dữ liệu giá trong một khoảng thời gian đó sẽ tạo thành một cây nến hoàn chỉnh. Trong một cây nến, có phần giữa được gọi là “thân nến” (body). Các đường mảnh kéo dài phía trên và phía dưới thân nến được gọi là “bóng nến” hoặc “đuôi nến” (shadow hoặc tail). Hãy xem cấu trúc của biểu đồ nến dưới đây:

Trên thực tế, màu sắc của biểu đồ nến có thể được thay đổi theo ý muốn, miễn là chúng ta hiểu cách đọc nó. Nhiều trader thích sử dụng màu xanh lá và đỏ, hoặc các màu khác. Sự hiểu biết về biểu đồ nến sẽ được cải thiện dần theo thời gian khi chúng ta tiếp tục học tập. Tuy nhiên, để dễ hiểu ở giai đoạn đầu, trong bài viết này, chúng ta chỉ sử dụng nến có thân rỗng (màu trắng) hoặc thân đầy (màu đen). Quy tắc như sau:

• Nến có thân đầy hoặc màu đen cho thấy giá Close thấp hơn giá Open. Điều này biểu thị thị trường đang trong trạng thái bearish (giá giảm do người bán mạnh hơn trên thị trường).
• Nếu nến có thân rỗng hoặc giá Close cao hơn giá Open, điều đó cho thấy thị trường có xu hướng tăng và mang tính bullish (giá tăng do người mua mạnh hơn trên thị trường).

Để dễ hình dung cụ thể hơn, hãy cùng xem ảnh chụp màn hình biểu đồ nến dưới đây, thể hiện chuyển động giá của cặp tiền tệ EUR/USD:

Biểu đồ nến ở trên thể hiện chuyển động giá trong khung thời gian Daily. Điều này có nghĩa là mỗi cây nến thể hiện giá OHLC (mở - cao - thấp - đóng) trong một ngày giao dịch. Khi nến có màu xanh lá, điều đó có nghĩa là giá Open thấp hơn giá Close trong ngày hôm đó. Ngược lại, khi nến có màu đỏ, điều đó cho thấy giá Close thấp hơn giá Open. Cũng lưu ý rằng cây nến cuối cùng ở phía bên phải vẫn chưa hoàn thiện, vì ngày giao dịch vẫn chưa kết thúc.

Kết luận về ý nghĩa của nến

Có rất nhiều lý do khiến biểu đồ nến được sử dụng rộng rãi để làm cơ sở cho phân tích kỹ thuật, một trong số đó là vì chúng hấp dẫn hơn về mặt hình ảnh so với các biểu đồ giá truyền thống chỉ hiển thị bằng đường. Ngoài ra, mỗi cây nến giúp thể hiện chuyển động giá một cách trực quan và dễ đọc hơn.

Cần nhớ rằng giá OHLC (mở - cao - thấp - đóng) trong một cây nến cung cấp thông tin quan trọng có thể được sử dụng để phân tích thị trường. Khi chúng ta nghiên cứu sâu hơn, việc hiểu rõ ý nghĩa của từng cây nến sẽ dẫn dắt chúng ta đến các chủ đề nâng cao, chi tiết hơn như các loại nến, các mô hình nến, và cách áp dụng chúng một cách hiệu quả hơn trong phân tích kỹ thuật.